Kiko ta pasa ku e kompania ku ta emplea hende sin permiso di trabou na Kòrsou (LAV, artíkulo 19 i 20)
Revishon hurídiko: pendiente E página aki ta resumí sentensianan i ainda ningun abogado no a revis'é. No ta konseho legal. Kiko esaki ke men
E lei ta pone e obligashon riba e kompania
E Landsverordening arbeid vreemdelingen (LAV, ordenansa di 2001) ta prohibí den su artíkulo 2 ku un empleadó laga un estranhero traha sin permiso di trabou (tewerkstellingsvergunning, TWV). Esun ku e prohibishon ta dirigí na dje ta e empleadó. E kortenan ta apliká esaki asina: ora e Ministerio a ke nenga un trahadó su renobashon pasobra e a traha sin permiso, Hof Komun a bisa ku e normanan di permiso di trabou ta obligá e empleadó, i ku sin un advertensia eksplísito den su permiso nan no por a reprochá e trahadó (ECLI:NL:OGHACMB:2022:157 · Sint Maarten i ECLI:NL:OGHACMB:2022:158 · Sint Maarten; e Ministerio a apelá i a pèrdè).
E kastigunan (artíkulo 19)
- Te 3 luna di detenshon òf un multa di te 100.000 florin (awe XCG) pa infrakshon. E ta tipifiká komo infrakshon (overtreding), no komo delito, pero e ta akumulá pa kada trahadó i pa kada echo.
- Kompará esei ku e kosto di hasi'é bon: e TWV ta kosta XCG 500 (te 6 luna) òf XCG 1.000 (6 pa 12 luna). E multa máksimo ta igual na 100 permiso anual.
E presunshon di 6 luna (artíkulo 20)
Si nan komprobá ku un empleadó a laga un estranhero traha violando artíkulo 2, e lei ta supone ku e persona ei a traha por lo ménos 6 luna, ku e salario i e oranan normal di e sektor. Esta: e trahadó por reklamá mitar aña di salario maske e a traha ménos, i ta e kompania mester proba lo kontrario. Ademas, e Kódigo Sivil ta apliká e derechonan laboral general sin importá e estatus migratorio, i un hues laboral no tin kompetensia pa deportá niun hende (nos ta splika esei den trabou informal).
Otro kosto ménos visibel
- E TWV despues ta bira mas difísil. Si e kompania a emplea hende informalmente kaba promé ku pidi e permiso, e antesedente ei por pesa ora SOAW evaluá e solisitut.
- E Deklarashon di Garantia ku e kompania ta firma den e residensia di e trahadó ta hasi'é responsabel pa repatriashon, ospitalisashon pagá pa gobièrnu i te XCG 200 pa kada dia di detenshon migratorio, i e responsabilidat no ta kaba ora e retir'é: e ta sigui te ora e trahadó sali for di pais.
- Sin permiso no tin residensia. Un permiso di trabou nengá ta nenga outomátikamente e residensia di e trahadó (
ECLI:NL:OGHACMB:2021:279· Boneiru); e kompania ta pèrdè e kandidato ku e a forma kaba. - Pa e trahadó, traha sin permiso ta un infrakshon migratorio ku por komplika kualke regularisashon futuro.
Kon hasi'é bon, den sinku liña
- Registrá e vakante na Centrum voor Arbeid por lo ménos 5 siman promé.
- Kontrolá ku e puesto no ta un di e 6 okupashon di e moratorio vigente.
- Paga e tarifa i entregá e ekspediente kompleto na Vergunningenloket (página di TWV).
- Ku e TWV aprobá, e trahadó ta trata su residensia, wardando pafó si ta promé solisitut.
- Paga por lo ménos e salario mínimo (XCG 11,93 pa ora na 2026) i deklará e oranan real.
E guia kompleto pa kompania ta splika kada paso ku e formularionan ofisial.
Fuentenan: Landsverordening arbeid vreemdelingen (artíkulo 2, 19 i 20, teksto ofisial konsolidá); página di TWV na loketdigital.gobiernu.cw; HIG 2006 sekshon 3.8 (garante); e sentensianan sitá, na Hurisprudensia. No ta konseho legal.
