Bo derechonan komo trahadó na Kòrsou: salario mínimo, vakashon, orannan èkstra i retiro
Bo pèrmit di trabou ta dependé di bo doño di trabou, i p'esei hopi hende ta aseptá kualke kos pa no pèrdé e: orannan èkstra sin paga, vakashon ku nunka no ta yega, un retiro di un dia pa otro. Pero e lei laboral di Kòrsou ta proteha un trahadó estranhero meskos ku un trahadó lokal. Aki bo ta haña e mínimonan, ku dos kaso real kaminda e korte a duna e trahadó rason.
E salario mínimo ta dependé di bo edat
Desde 1 di yanüari 2026, e salario mínimo ta XCG 11,93 pa ora pa esnan di 21 aña òf mas. Ku un siman di 40 ora esei ta mas o ménos XCG 2.068 pa luna. E ta konta tambe pa personal doméstiko. Di 16 te 20 aña ta rige un salario mínimo hubenil, komo porsentahe di e suma ei:
| Edat | Porsentahe | Mínimo pa ora (2026) |
|---|---|---|
| 21 aña òf mas | 100% | XCG 11,93 |
| 20 aña | 90% | XCG 10,74 |
| 19 aña | 85% | XCG 10,14 |
| 18 aña | 75% | XCG 8,95 |
| 16 i 17 aña | 65% | XCG 7,75 |
E mínimo ta mesun kos pa estranhero, ku un detaye: pa bo haña pèrmit di trabou, e página ofisial ta eksigí ku bo doño di trabou paga bo por lo ménos e mínimo kompleto si bo tin 18 aña òf mas, maske bo no a kumpli 21 ainda. Si bo kontrakt ta bisa un kos i bo slep di pago otro, warda tur dos.
Vakashon: por lo ménos tres siman di dianan di trabou
Pa kada aña kompleto ku bo a traha bo tin derecho na vakashon pagá di por lo ménos tres biaha e kantidat di dia ku bo ta traha pa siman: 15 dia si bo ta traha sinku dia, 18 si bo ta traha seis. E dianan di vakashon ku bo no a kohe no ta perdé ora e kontrakt kaba: nan ta wòrdu pagá. Den un di e kasonan akibou, e korte a ordená pa paga 27 dia pendiente.
Orannan èkstra i dianan di fiesta
Segun e informashon ofisial di e Direkshon di Asuntunan Laboral, orannan èkstra ta wòrdu pagá ku un rekargo di 50% riba bo salario, i trabou riba bo dia di sosiego òf riba un dia di fiesta ku un rekargo di 100%. E reglanan aki ta sali for di e Arbeidsregeling 2000 i ta proteha mayoria di trahadó: tur esnan ku ta gana ménos ku e límite di e seguro di malesa. Anotá bo orannan tur dia; si un dia bo mester reklamá, e buki chikitu ei ta bal hopi.
Retirá un hende no ta asina fásil manera nan ta bisa bo
Na Kòrsou un doño di trabou no por kaba un kontrakt di su mes ora e ke. Ku eksepshon si tur dos parti ta di akuerdo òf si un hues disidí, e mester di un pèrmit di e Direktor di Labor di e ministerio SOAW. E eksepshon ta e retiro inmediato (ontslag op staande voet), i esei mester kumpli ku tres kondishon: un motibu urgente i serio, komuniká mesora i bisá na mesun momento ku e retiro. Si falta un di nan, e retiro ta nulo: e kontrakt ta sigui bibu i nan ta sigui debe bo bo salario.
Dos kaso di Kòrsou:
- E diskushon pa vakashon. Un enkargada ku sinku aña den e kompania a diskutí ku e direktora pasobra nan no tabata duna su dianan di vakashon, i e siguiente dia nan a retirá e mesora. E korte a bisa ku no tabatin motibu urgente: e retiro tabata nulo. E kompania mester a paga su salario te dia ku e a haña otro trabou, ku un oumento legal di te 20% pa e atraso, i ademas 27 dia di vakashon ku e no a kohe. E a bai korte sin paga kosto, pasobra e a demostrá ku e no por a paga pa e proseso (
ECLI:NL:OGEAC:2024:299). - E reservashon di brunch. Un hotèl a suspendé un empleada di reservashon sin salario "pa investigá" i djesun dia despues a retirá e mesora pasobra, segun e hotèl, e a laga un posibel reservashon di 60 persona pa un brunch di Pasku di Resurekshon skapa. E korte a bisa ku esei no tabata un motibu urgente i a deklará e retiro nulo. Ademas, e hotèl mester a paga e dianan di e suspenshon: suspendé un hende "sin salario" miéntras ta investigá no ta kita e trahadó su salario (
ECLI:NL:OGEAC:2025:351). E mesun kaso ta siña bo lesa bo kontrakt: e a reklamá 100% di su salario durante su malesa, pero su kontrakt tabata bisa 80% for di e di kuater dia, i esei ta loke a konta.
Den tur dos kaso, e trahadó a protestá por skrit kontra e retiro. Hasi esei tambe, i lihé: un karta òf un e-mail kaminda bo ta bisa ku bo no ta aseptá e retiro i ku bo ta disponibel pa traha.
E cessantia: loke nan ta debe bo si nan retirá bo sin ku ta bo kulpa
Si bo pèrdè bo trabou pa un motibu ku no ta bo kulpa, e doño di trabou ta debe bo un pago úniko yamá cessantia, segun e añanan ku bo a traha:
- di aña 1 te 10: un siman di salario pa kada aña;
- di aña 11 te 20: un siman i un kuart pa kada aña;
- for di aña 21: dos siman pa kada aña.
E siman di salario ta wòrdu kalkulá asina: salario mensual × 12 ÷ 52. Mas ku seis luna di trabou despues di e promé aña ta konta komo un aña kompleto. Bo mes mester pidi e cessantia, na e doño di trabou òf na SVB, den 12 luna despues di e retiro. Si e plaso ei pasa, bo ta pèrdè e.
Bo penshon: e AOV i e kuenta di 50 aña
Si bo ta biba na Kòrsou, bo ta asegurá den e AOV, e penshon general di behes ku Banko di Seguro Sosial (SVB) ta paga for di 65 aña, sea kual sea bo nashonalidat: basta ku Kòrsou ta bo residensia permanente. Pero kasi ningun migrante sa kuantu lo toka nan. E AOV ta wòrdu akumulá entre 15 i 65 aña; e penshon kompleto ta pa esnan ku a keda asegurá tur 50 aña, i pa kada aña ku bo no tabata asegurá (por ehèmpel, pasobra bo tabata biba den otro pais) nan ta kita 2%. Asina, e edat ku bo ta yega ta marka bo máksimo:
| Bo ta yega Kòrsou ku… | Aña asegurá te 65 | AOV máksimo |
|---|---|---|
| 25 aña | 40 | 80% |
| 30 aña | 35 | 70% |
| 35 aña | 30 | 60% |
| 40 aña | 25 | 50% |
| 45 aña | 20 | 40% |
Tres kos práktiko. Warda un kopia di kada pèrmit di residensia i di kada renobashon: SVB ta aseptá e pèrmit, e karta di naturalisashon òf dokumentonan di imigrashon pa prueba bo añanan di residensia legal (si bo a pasa tempu sin pèrmit, puntra SVB kon nan ta kont'é: nos no a logra konfirmá esei). Loke bo a paga den bo pais no ta sumá aki, p'esei puntra einan promé ku bo stop di pag'é. I si un dia bo bai, e AOV ta sigui wòrdu pagá riba un kuenta di eksterior, pero kualke kambio (muda, kambia di nashonalidat, divorsio) bo mester komuniká por skrit na SVB den 14 dia. Pa pidi e AOV, SVB ta rekomendá pa bo presentá bo seis luna promé ku bo kumpli 65.
Bo pèrmit di residensia, si bo keda sin trabou
Aki ta e diferensia ku un trahadó lokal: si bo pèrmit ta pa trabou, pèrdè e trabou ta kambia bo situashon migratorio. Kiko hasi, kon avisá Imigrashon i kon sigui ku otro doño di trabou bo ta haña den Kambia di doño di trabou òf di propósito i den Kon bo ta pèrdè un pèrmit di residensia. Un retiro nulo ta proteha bo aki tambe: miéntras e kontrakt ta bibu, bo tin doño di trabou ainda.
Kiko hasi si nan no ta paga bo òf si nan retirá bo
- Warda e kontrakt, e slepnan di pago, e mensahenan i bo registro di ora. Pidi por skrit loke nan ta debe bo.
- Si nan retirá bo, kontestá por skrit ku bo no ta aseptá e retiro i ku bo ta disponibel pa traha.
- Bai na e Ministerio di Desaroyo Sosial, Labor i Bienestar (SOAW): su personal por media entre bo i e doño di trabou.
- Papia ku un sindikato òf ku un abogado di e direktorio ofisial di Orde van Advocaten. Si bo no por paga pa un proseso, pidi pa bai korte sin kosto, manera e trahadó di e promé kaso a hasi.
Fuente: e anunsio di e salario mínimo pa 2026 di e ministerio SOAW (mínimonan hubenil di 65% te 90%); e Regeling indexering minimumloon 2026 (P.B. 2025, no. 236), ku ta fiha e XCG 11,93 for di 1 di yanüari; informashon di e Direkshon di Asuntunan Laboral tokante vakashon, orannan èkstra i dianan di fiesta (soaw.info); e Cessantia-landsverordening i e página di cessantia di SVB (svbcur.org); e página di AOV di SVB i su hoha pa pidi e AOV; e sentensianan ECLI:NL:OGEAC:2024:299 i ECLI:NL:OGEAC:2025:351 di Gerecht in Eerste Aanleg di Kòrsou, lesá kompleto. Informashon públiko, no konseho legal: si nan retirá bo, papia ku un abogado.
